Nr 04 · Jesień 2026Kwartalnik o pracy, ludziach i wynagrodzeniach20 listopada 2026

Nr 04 · Jesień 2026 · Wynagrodzenia

Jawność wynagrodzeń od 2026: co dyrektywa UE zmienia w ogłoszeniach o pracę

Widełki dla kandydatów, zakaz pytania o poprzednią pensję i raporty luki płacowej. Przewodnik po dyrektywie 2023/970 dla działów HR.

MAMonika Adamczyk
19 listopada 2026 · 9 min czytania
Jawność wynagrodzeń od 2026: co dyrektywa UE zmienia w ogłoszeniach o pracę
Fot. autor nieznany / rawpixel (CC0)

Przez lata pytanie „ile płacicie?” było w polskiej rekrutacji czymś między faux pas a odwagą. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/970 o przejrzystości wynagrodzeń zmienia tę kulturę z perspektywy prawa. Państwa członkowskie miały czas na jej wdrożenie do 7 czerwca 2026 roku, a część obowiązków — dotyczących samej rekrutacji — obowiązuje w Polsce już od końca 2025 roku.

Dyrektywa 2023/970

Celem dyrektywy jest egzekwowanie zasady równego wynagrodzenia kobiet i mężczyzn za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości. Unijny ustawodawca uznał, że bez przejrzystości ta zasada pozostaje deklaracją — trudno dochodzić równej płacy, nie wiedząc, ile zarabiają inni.

  • Prawo pracownika do informacji o średnich wynagrodzeniach w jego kategorii.
  • Obiektywne, neutralne płciowo kryteria ustalania płac i awansów.
  • Przeniesienie ciężaru dowodu na pracodawcę w sporach o dyskryminację płacową.
  • Odszkodowania obejmujące pełne zaległe wynagrodzenie i premie.

Widełki w ogłoszeniach

Kandydat ma prawo otrzymać informację o wynagrodzeniu początkowym lub jego przedziale — przed rozmową kwalifikacyjną albo w ogłoszeniu. Pracodawca nie może też pytać o wynagrodzenie w poprzednich miejscach pracy. Nazwy stanowisk i treść ogłoszeń mają być neutralne pod względem płci.

Co to oznacza w praktyce

Firmy, które dotąd ustalały pensję „pod kandydata”, muszą stworzyć siatkę płac z przedziałami dla stanowisk. To największa zmiana organizacyjna: bez spójnej struktury wynagrodzeń nie da się podać uczciwych widełek.

Widełki

Przedział podany w ogłoszeniu powinien odpowiadać rzeczywistej siatce. Zbyt szerokie widełki („6 000–25 000 zł”) formalnie spełniają wymóg, ale niszczą zaufanie kandydatów i mogą zostać zakwestionowane.

Raportowanie luki płacowej

Pracodawcy zatrudniający co najmniej 100 osób będą raportować lukę płacową między kobietami a mężczyznami. Częstotliwość zależy od wielkości firmy.

Liczba pracownikówCzęstotliwość raportuPierwszy raport
250 i więcejco roku2027 (za 2026)
150–249co 3 lata2027 (za 2026)
100–149co 3 lata2031 (za 2030)
poniżej 100dobrowolnie—

Jeżeli raport wykaże w danej kategorii pracowników różnicę co najmniej 5%, której pracodawca nie uzasadni obiektywnymi kryteriami i nie skoryguje w ciągu sześciu miesięcy, konieczna będzie wspólna ocena wynagrodzeń z udziałem przedstawicieli pracowników.

Przejrzystość nie zaczyna się od raportu. Zaczyna się od pytania, czy potrafimy uzasadnić każdą różnicę w pensjach.

Monika Adamczyk

Jak się przygotować

Firmy, które zaczną wcześnie, zyskają czas na korektę nieuzasadnionych różnic bez presji terminów i ryzyka sporów. Przygotowanie warto rozłożyć na etapy.

  1. Audyt wynagrodzeń — zestawienie płac według stanowisk, poziomów i płci.
  2. Wartościowanie stanowisk — obiektywne kryteria: umiejętności, wysiłek, odpowiedzialność, warunki pracy.
  3. Siatka płac — przedziały dla każdej kategorii stanowisk.
  4. Przegląd ogłoszeń i procesów rekrutacyjnych — widełki, neutralne nazwy, usunięcie pytań o historię płac.
  5. Komunikacja — wyjaśnienie pracownikom zasad, zanim zaczną o nie pytać.

Szczególną uwagę warto poświęcić składnikom zmiennym: premiom uznaniowym, dodatkom i benefitom. Dyrektywa obejmuje całe wynagrodzenie, a to właśnie w nieformalnych bonusach najczęściej kryją się różnice, których nikt nie potrafi wyjaśnić.

Jawność wynagrodzeń bywa przedstawiana jako biurokratyczny ciężar. Doświadczenie firm, które wprowadziły ją dobrowolnie, pokazuje jednak drugą stronę: krótsze procesy rekrutacyjne, mniej negocjacji opartych na sprycie i większe zaufanie zespołu. Lupa przyłożona do płac nie zawsze pokazuje przyjemny obraz — ale lepiej zobaczyć go samemu niż w pozwie.

MA

Autor / autorka

Monika Adamczyk

Pisze dla Lupy o wynagrodzenia i o tym, jak naprawdę wygląda praca w polskich firmach.

Czytaj dalej