Awans na pierwsze stanowisko kierownicze zwykle przychodzi jako nagroda za dobrą pracę ekspercką. Nikt jednak nie uczy, jak powiedzieć koledze z zespołu, że jego prezentacja była chaotyczna. Nowi liderzy odkładają takie rozmowy albo owijają je w tyle waty, że komunikat ginie. Model SBI, opracowany w Center for Creative Leadership, daje prostą strukturę, która pomaga mówić konkretnie i bez oceniania osoby.
Model SBI
SBI to skrót od trzech elementów: Situation, Behavior, Impact — sytuacja, zachowanie, wpływ. Zamiast oceniać człowieka („jesteś niezorganizowany”), opisujemy obserwowalne zachowanie w konkretnym momencie i jego skutki.
- Sytuacja — kiedy i gdzie: „Na wtorkowym spotkaniu z klientem…”.
- Zachowanie — co dokładnie widzieliśmy lub słyszeliśmy: „…dwukrotnie przerwałeś Annie w trakcie prezentacji”.
- Wpływ — jaki był efekt: „…klient zaczął zadawać pytania tobie, a Anna nie dokończyła kluczowego wątku”.
Czego unikać
Największym wrogiem SBI są przymiotniki i uogólnienia. Słowa „zawsze”, „nigdy”, „jak zwykle” zamieniają informację w oskarżenie i wywołują obronę zamiast refleksji.
Przykłady
Ta sama treść może zabrzmieć jak atak albo jak pomocna obserwacja. Różnica tkwi w konkretności.
| Zamiast | Spróbuj (SBI) |
|---|---|
| „Twoje raporty są niechlujne.” | „W czwartkowym raporcie trzy tabele miały inne dane niż w systemie; zespół finansów spędził godzinę na weryfikacji.” |
| „Świetna robota!” | „Na wczorajszych warsztatach przygotowałeś przykłady z naszych projektów; uczestnicy od razu zaczęli je stosować.” |
| „Musisz być bardziej proaktywny.” | „Gdy w poniedziałek padł serwer, czekałeś na moją decyzję dwie godziny; klient eskalował sprawę.” |
Dobry feedback opisuje film, a nie recenzuje aktora.
Tomasz Nowicki
Model działa równie dobrze przy feedbacku pozytywnym. Konkretna pochwała mówi, co warto powtarzać — ogólne „dobra robota” jest miłe, ale niczego nie uczy.
Feedforward
Marshall Goldsmith zaproponował uzupełnienie informacji zwrotnej o feedforward — skupienie na przyszłości zamiast na przeszłości. Po opisaniu sytuacji, zachowania i wpływu warto przejść do pytania: co możemy zrobić inaczej następnym razem?
- Opisz sytuację, zachowanie i wpływ (SBI).
- Zapytaj o perspektywę drugiej strony i wysłuchaj jej.
- Wspólnie sformułujcie jedną konkretną zmianę na przyszłość.
- Umówcie się na krótki powrót do tematu po kolejnej podobnej sytuacji.
Ten etap zmienia dynamikę rozmowy: z oceny staje się ona wspólnym planowaniem. Pracownik nie musi bronić przeszłości, której nie zmieni — może skupić się na tym, na co ma wpływ.
Ćwiczenie
Umiejętność dawania feedbacku rośnie z praktyką, a najlepiej ćwiczyć ją na małych, codziennych sytuacjach — zanim przyjdzie potrzeba trudnej rozmowy.
Widełki tygodnia
Przez tydzień zapisuj codziennie jedną obserwację w formacie SBI — trzy pozytywne i dwie rozwojowe. Przekaż je w ciągu 24 godzin od zdarzenia. Po tygodniu zapytaj zespół, które z nich były najbardziej pomocne.
Feedback, który nie boli, nie oznacza feedbacku, który nic nie mówi. Oznacza informację na tyle konkretną, że odbiorca wie, co zrobić dalej — i na tyle życzliwą, że chce to zrobić. Model SBI nie zastąpi zaufania w zespole, ale bardzo pomaga je budować, rozmowa po rozmowie. A gdy przyjdzie moment naprawdę trudnej rozmowy, nawyk mówienia o faktach zamiast ocen sprawi, że obie strony wejdą w nią spokojniej.



